Káí Kicabli est un espace d'archive numérique retraçant les interconnexions familiales, culturelles et linguistiques du peuple Vútè du Cameroun et sa diaspora. Cette initiative est mise en place dans un but de recherche, d'archive et d'éducation conçu par et pour le peuple vútè aussi connu sous le nom de wute ou Babouté.
Cet espace est ouvert à toute personne, association, organisme qui souhaite collaborer afin d’en faire une véritable « bibliothèque numérique ».


Pour écrire, modifier et participer à la construction de cet espace il vous suffit de créer un compte ou nous contacter au mail vitib@proton.me. Nous privilégions des collaborations et des participations de personnes vútès, mais sommes ouvert·es à toutes personnes détentrices d'un savoir allant dans le sens de cette recherche.


Le projet Káí Kicabli, géré par l’association ii-média est une initiative culturelle camerounaise. L’objectif de ce regroupement est d’archiver numériquement des savoirs culturels, linguistiques et historiques liés à l’histoire « vuté » du Cameroun, d’Afrique et sa diaposra. Motivée par des valeurs décoloniales, cette initiative tente de s’autonomiser à travers la création de ce wiki. Cet exemple pourra s’étendre à d’autres ethnies camerounaises et ses diasporas.


Káí Kicabli est un projet porté par le groupe “íígraph. La première mission a été réalisé par l'équipe Túúŋ Taàm :


  • Yakoura Valentin, Linguiste
  • Tanga Louk Benjamin, Enseignant, Chercheur en Télécommunications
  • Ngouté Ndjiki, Anthropologue
  • Hervé Mbakong, Agent de liaison
  • Georges Mbaah, Graphiste, Maquettiste-Infographiste, UX designer, vidéaste
  • Mbaah Laurent Simba, Graphiste, curateur, directeur artistique et artiste
  • SM Félix Melem, Chef du village Sengbé ( Yoko, Cameroun )


Ce projet se poursuit par les efforts des Membres du groupe ii-graph


  • Tanga Louk Benjamin, Enseignant, Chercheur en Télécommunications ( ii-graph )
  • Georges Mbaah, Graphiste, Maquettiste-Infographiste, UX designer, vidéaste ( ii-graph )
  • Mana Sadou Joiquime dit Kim Sadou : Artiste, chercheuse et Ambassadrice du projet ( ii-graph )
  • SM Félix Melem, Chef du village Sengbé ( Yoko, Cameroun )
  • Mbaah Laurent Simba, Graphiste, curateur, directeur artistique et artiste ( Partenaire )


Webdesign et coding : Mbaah Laurent Simba

Index

Nombre de pages : 342


Màtíyò 16

  • Religion

Modifié le 09 December 2025 - 14:16

Fàrísààb ɓe Sàdúsààb á ɓwèìnɨ lìím

(Góòmɓwê Mk 8.11-13; Lk 12.54-56)

(1) Fàrísààb ɓe Sàdúsààb ya gainwoó Yésù. Hȩ ŋgáb ya ɗú ŋgə́ kə̀hɨ̀niì, ŋgáb ɨ́ tà ŋgə́ túùmnà vúm lìím kù ɓa túùmnɨ ɓè nyòm ŋgéé gomeɓa yɨ́ Mèèín. (2) Ɨ́dù Yésù ɨ́ tàcùnà ŋgáb ɨnè: «Lɨ́tɔ̧ɔ̧́, ɓwâ mvii njaneè rɨ, nyí á tà: ‹Nà̧á̧ tɨ̀ nɨ nàr, ɓetí ɓɨɨr á wááŋ.› (3) Yekɨ́rɨ̀b cè, ɓwâ ɓɨɨr du ndùúŋ ndɨ, nyí a tà: ‹Nà̧á̧ ɓa nànɨ á, ɓetí ɓɨɨr sɨ́ɨmtɨ́.› Nyí ɗəəŋtɨ́ cànɨ lìím bɨ du ɓɨllɨnne, nyí a dù nɨ́ ɗə̀ə̀ŋwá cànɨ lɨ̀m nɨ́m ɓa ndɨ̀ŋnɨ jíìb mwánnè noò à? (4) Nùb ɓáŋhɨ́b jíìb mwánnè Mèín jə̀ŋnde á ɓwèìnɨ lìím ɨ́dù kùb tɨ̀ bɨ ŋgáb lìím mwi̧ nɨ̀ mwi̧ rɨ́ túùmnàɓàr, jɔ̀sé kɨ́ ŋgáb ya pə́ Jónàs, tɨ́kìn Mèèín ya rɨ.» Kí á ŋgə́ ya mbɨ́kkɨ́so ŋgáb ɓè yɨrɨ́b, ŋgə́ ɨ́ gì nɨ́.

Mvùŋ Fàrísàbì ɓe kɨ́ Sàdúsàbì

(Góòmɓwê Mk 8.12-21)

(5) Nɨ̀fuùb ɨ́ pè ɓáá cəə́r, ŋgáb ɨ́ cə̀mláŋkɨ́sò bɨ̀rê. (6) Kí á Yésù tana ŋgáb: «I̧i̧, gə́tɨnáam ɓe mvùŋ Fàrísàbì ɓe kɨ́ Sàdúsàbì yoo!» (7) Nɨ̀fuùb ɨ́ yà nyì̧ì̧nɨ mvókín ŋgábè no ɨnè : «Ŋgə́ nyin u̧nè àm nɨ́m du bɨ̀rê áwòwáá á.» (8) Hȩ Yésù ɗə̀ə̀ŋnɨ nɨ́ɨ́b ŋgáb ya nyinkom kíì, ŋgə́ ɨ́ fɔ̂: «Àm níì á nyí du nyì̧ì̧tèènɨ mvókín nyínè nyí a tace: Àm nɨ́m du ɓe bɨ̀rê ɗàwáá á? Pə́náye hȩ ə́ə́m nyínè du ŋgóbtií! (9) Nyí nɨ ókháyèwá à? Nyí nɨ lə́ə̀mcùnɨ bɨ̀rê ŋgiì mɨ ya kuume ɓe ɨ́r nɨ̀ŋgwáàb tɔ́sìn ŋgiì, ɓe vùùm lɨ̀ŋtɨ̀ɨ̀ŋ nyí ya ha̧a̧ne kumsiì noò ɗàwá à ? (10) Kèè nyí nɨ lə́ə̀mcùnɨ bɨ̀rê tɨ́ɓaám mɨ ya kuume ɓe ɨ́r nɨ̀ŋgwáàb tɔ́sìn nààsɨ̀b, ɓe vùùm lɨ̀ŋtɨ̀ɨ̀ŋ nyí ya yúkle ɓe kumsiì ya meré ɗàwá? (11) Àm níì á nyí du ókwa ɨnayâna nɨ ɓe ɨ́r bɨ̀rê sé á mɨ nyinna nyí? Mɨ ta nyí gə́tɨ̀ ɓe mvùŋ Fàrísàbì ɓe kɨ́ Sàdúsàbì.»
(12) Á nɨ̀fuùb noò ya óknyaaŋgi ɓè ŋgə́ ya du nɨ́ tàwá ŋgáb gə́tɨ̀ ɓe mvùŋ wúte bɨ̀réè, ɨ́dù ŋgáb gə́tɨ̀ ɓe tɔ̀ɔ́ Fàrísààb ɓe Sàdúsàbì.

Píyéèr wáaɓatɨ́ Yésù nɨ Mèsî á

(Góòmɓwê Mk 8.27-30; Lk 9.18-21)

(13) Yésù ɨ́ gì ɗɔ̀ɔ́b ya du gín Sèsàrê du Fìlíìb lɨ no. Ŋgə́ ɨ́ fɔ̂ nɨ̀fuùb noò ɨnè: «Ní á cè kùb du nyìnnɨ ɓe ɨ́r mwin nɨ̀rì?» (14) Á ŋgáb pihe ɨnè: «Nùb kù á tànɨ wu du Jâŋ nò kɔhɨ kùb kɔ ə́mní á, nùb kù cè, wu Èlî á; nùb kù ndóŋ kwà á tànɨ wu du Jèrèmî á, kɨ́ kù tɨ́kìn Mèèín kù ndóŋ.» (15) Yésù ɨ́ fɔ́kwà ŋgáb ɨnè: «Kɨ́ nyínè, nyí tace mɨ macè na?» (16) Sìmóŋ Píyéèr ɨ́ pìhè ɨnè: «Wu Mèsî á, mwin Mèín nò du jááŋ.» (17) Kí á Yésù tana ŋgə́: «Wu á ɓe mɨ̀tù, Sìmôŋ mwin Jáàŋ, ɓetí nɨ nɨ̀vɨ́tè kù sé ɨ́ viina wu àm àmɨɨr ɗàrɨ́, tá moò du ɓɨllɨnne ɨ́ viina nɨ́ wu ru. (18) Kɨ́ moò mɨ wáanaá wu, wu Píyéèr á, (kí ta sɨɨ na á); sɨɨ kɨ́ ya á mɨ ɓa óŋnɨ dúú ə́mní moò ru, cwé nɨ̀mɨr sàmàìn kwá ndɨŋ ŋgə́ nɨ́m kù ɗàà. (19) Mɨ kwá na wu kpər Haam Mèèín. Nɨ́m wu kwá kaŋhɨ ɗàá, kùb kwá kaaŋɓwée nɨ́m kɨ́ còóm. Nɨ́m wu kwá ə́mne kùb ndɨ̀ŋ ɗàá, kùb kwá ə́əmɓwée nɨ́m kɨ́ còóm.» (20) Á Yésù ya tana nɨ̀fuùb noò kpáb! Ŋgáb nò kù ní Mèsî á na tànàwá.

Yésù takɨ́yayeé àm cwá ní ɓa kúnɨ, Mèín a tì sə̀ə̀mcùhô̧ níì

(Góòmɓwê Mk 8.31, 9.1; Lk 9.22-27)

(21) Yànɨ ɓwâ kɨ́, Yésù ɨ́ nyìnnàɓà nɨ̀fuùb noò wááŋ ŋgə́ á tace: «Ɗúú nɨ́ mɨ gɨ̀ Yèrúsàlèm á, ɗà kɨ̀jííb, ɓe mvènnɨ́b nùb na satɨgàà ɨ́ nɨ̀gááŋ káàtàbì a túùmnà mɨ jábɨ́r cei. Kùb ɓa mɨ kwíìnɨ á, cùr jíì taarɨ́bí, Mèín a tì sə̀ə̀mcùhô̧ mɨ.» (22) Kí á Píyéèr ya ɗamhó̧ ŋgə́ gə́nȩ̀ȩ́, ɗà ŋgə́ ɨ́ yà ŋgə́ yètɨ̀nɨ, ŋgə́ ɨ́ tà: «Ɗàwá, Kéké! Nɨ́m kù tɨ̀ nɨ wu féínnàr, Mèín gə́tɨ̀ wu!» (23) Ɨ́dù Yésù ɨ́ ɓàndɨ̀cùrê Píyéèr no, ŋgə́ ɨ́ tà: «Éí ɓè, Sátàìn ndè! Wu duna mɨ nɨ́m gusɨ̀rì á, ɓetí mɨ̀lə́m wó sumíì nɨ hȩ kɨ́ Mèèín ɗàà, nɨ kɨ́ nɨ̀vɨ́tɨ̀bì á.»
(24) Kí á Yésù ya tana nɨ̀fuùb noò: «Nò ɗú mɨ tùniì, nò kɨ́ mvúyàyè síí ŋgə́ nɨ̀mɨrí, ŋgə́ a â bàŋ noò, ŋgə́ a tùwò mɨ. (25) Ɓetí nò ɗú ɓátɨ̀nɨ mè noò, ɓa mə̀mnɨ mè no kɨ́ á; ɨ́dù nò ɓa mə̀mnɨ mè noò ɓe ɨ́r moò, ɓa cénnɨ mè no kɨ́ á. (26) Nɨ̀vɨ́tè ɨ́ kɨ́ nɨ́ɨ́b ɗɔ̀ɔ́b lè noò lâs ɗà ŋgə́ ɨ́ mə̀m mè noò, ní ɨ́ kpɔ́khó̧ce ŋgə́ no? Nɨ́m kù nɨ̀vɨ́tè fɨ́tɨ nànɨ àm ŋgə́ céín mè noò ɓe kíí á ku à? (27) Mwin Nɨ̀rì ɓa gònɨ mgbíí tá noò no á, ɓe dùgallɨb* noò; ɓwâ kɨ́ á ŋgə́ ɓa njáàbnɨ nò lâs ɗóhîn ɓe ə́r nò kɨ́ ya ə́llé. (28) Mɨ tanaɓa nyí àmɨɨr wááŋ á: ɓwâ Mwin Nɨ̀rì ɓa gònɨ hȩ mvèèìn, nùb kù tɨŋtɨ̀ŋ nùb du hò̧neè ɓaye bɨ dùnɨ jáŋ á.»