Káí Kicabli est un espace d'archive numérique retraçant les interconnexions familiales, culturelles et linguistiques du peuple Vútè du Cameroun et sa diaspora. Cette initiative est mise en place dans un but de recherche, d'archive et d'éducation conçu par et pour le peuple vútè aussi connu sous le nom de wute ou Babouté.
Cet espace est ouvert à toute personne, association, organisme qui souhaite collaborer afin d’en faire une véritable « bibliothèque numérique ».
Pour écrire, modifier et participer à la construction de cet espace il vous suffit de créer un compte ou nous contacter au mail vitib@proton.me. Nous privilégions des collaborations et des participations de personnes vútès, mais sommes ouvert·es à toutes personnes détentrices d'un savoir allant dans le sens de cette recherche.
Le projet Káí Kicabli, géré par l’association ii-média est une initiative culturelle camerounaise. L’objectif de ce regroupement est d’archiver numériquement des savoirs culturels, linguistiques et historiques liés à l’histoire « vuté » du Cameroun, d’Afrique et sa diaposra. Motivée par des valeurs décoloniales, cette initiative tente de s’autonomiser à travers la création de ce wiki. Cet exemple pourra s’étendre à d’autres ethnies camerounaises et ses diasporas.
Káí Kicabli est un projet porté par le groupe “íígraph. La première mission a été réalisé par l'équipe Túúŋ Taàm :
Ce projet se poursuit par les efforts des Membres du groupe ii-graph
Webdesign et coding : Mbaah Laurent Simba
Nombre de pages : 342
Modifié le 09 December 2025 - 14:15
(Góòmɓwê Mk 2.23-28; Lk 6.1-5)
(1) Jíìb kù no, Yésù ɓe nɨ̀fuùb noò yaá ndóŋnɨ mwai mɨ́ŋgòŋnì no ye Sàbáà. Hȩ cɨ̧̀ ya du nɨ̀fuùb noò nómniì, ŋgáb ɨ́ yà wèègènɨ ɓáám mɨ́ŋgòŋnì ŋgáb a taŋce. (2) Hȩ Fàrísààb pénɨ u̧nèé, ŋgáb ɨ́ tànà Yésù: «Péye, nɨ̀fuùb woò á bɨ́ ndɨ̀ŋnɨ nɨ́m ɓíì nɨ́mè du kààŋnɨ ye Sàbáà!» (3) Kí á Yésù fɔ́cu ŋgáb : «Nyí ya nɨ́ fàìnwá nɨ́m Dàvît ya ndɨŋ ye kù, ɓwâ cɨ̧̀ ya nóm ŋgə́ ɓe nùb noò à ? (4) Ŋgə́ ya léé dúú Mèèín no, ɗà ŋgə́ ɓe nùb noò ɨ́ tàŋ bɨ̀rê múbí; u̧ kɨ́, ɓíì nɨ́mè á hà tànɨ kùb bɨ bɨ̀rê kɨ́ tàŋ, jɔ̀sé nùb na satɨgàà ye. (5) Kèè nyí ya nɨ́ fàìnwá ɓíì Mòyíìs no ɨnayâna: nùb na satɨgàà, ə́rɨ́b ŋgáb du ə́nnɨ Dúú Jíri Mèèín no ye Sàbáà rɨ, ŋgáb ma ɓeiɓahá ɓíì Sàbáà á, ɨ́dù nɨ cum sé, ɓetí du nɨ ə́rɨ́b Mèèín á na à ? (6) Mɨ tanaɓa nyí wááŋ á, nò kù á hò̧ ndóóŋ Dúú jíri Mèèín ! (7) Ɓè nyí ɗəəŋɓa njàb nɨ́m du tɨín káàtà Mèèín no ɨnè: ‹Mɨ ɗú mɨ́ mwàm á, nɨ satɨgààb nyèèmí sé á mɨ du ɗúnɨ› rè naa, nùb nɨ́m kù ndɨ̀ŋwáá, nyí yè nɨ́ ŋgáb àm ŋgwéé téínwa. (8) Ɓetí Mwin Nɨ̀rì ɨ́ du nɨ́ kɨ́ɨ́nɨ ye Sàbáà ru.»
(Góòmɓwê Mk 3.1-6; Lk 6.6-11)
(9) Yésù ɨ́ éíndôŋ ɓè. Ŋgə́ ɨ́ gì dúú mɨ̀yú̧ú̧ ŋgábè kù no lénɨ. (10) Nɨ̀ŋgwá kù yaá yó ku ɓe ŋgáár mvə́ndîn. Nùb ya du yó kwe yaá ɗúnɨ dɨ̀ɨ̀nɨ Yésù. Àm kɨ́ á ŋgáb ya fɔ́ ŋgə́ ɨnè : «Ɓíì nɨ́mè á ə́ə̀mnɨ kùb wáŋhɨ̀ nɨ̀vɨ́tɨ̀b ye Sàbáà à?» (11) Yésù ɨ́ fɔ́cù ŋgáb: «Mvókín nyínè no, nò kù ɨ́ dù ɓe jíí mwi̧, ɗà jíí kɨ́ ɨ́ gùrê ŋgur lȩ́ȩ kù no ye Sàbáà, ŋgə́ tɨ̀ nɨ jíí kɨ́ gɨ̀wá ɗàmcùhó̧nɨ à ? (12) Nɨ̀vɨ́tè ndóŋhaá jíí ye! Kí du ɓíì nɨ́mè kɨ́ á ə́ə̀mnɨ kùb ndɨ̀ŋnà kùùŋ nyɔ̧ɔ̧́ ye Sàbáà na á.» (13) Á Yésù tana nɨ̀ŋgwá rè: «Naamwom ŋgáár.» Nɨ̀ŋgwá rè ɨ́ nààmsò, ŋgáár no kɨ́ ɨ́ tàmcù hȩ kɨ́ kù mwi̧í̧. (14) Kí á Fàrísààb fó̧, ŋgáb ɨ́ gì kúúr lénɨ, cábnɨ hȩ vúm fɨ́tɨ Yésù kwíìniì.
(15) Hȩ Yésù ya ɗəŋhȩ àm kíì, ŋgə́ ɨ́ éíkî ɓè, kùŋkùŋ nɨ̀vɨ́tɨ̀bì a tuce ŋgə́. Ŋgə́ ɨ́ ɓátè nɨ̀yáàb lâs. (16) Ɨ́dù ŋgə́ ɨ́ tànà ŋgáb ɨnè: «Kpáb ! Nò kù mɨ vììwá.» (17) Nɨ́m kɨ́ ya du u̧ àm nyindí Èsáyà tɨ́kìn Mèèín ya nyinndé a fô̧ hàráá á, ɓetí ŋgə́ ya taá ɨnè:
(18) «Péye, Mèín taá ɨnè:
Nò ə́ré moò mɨ ya caré á rè;
nò mɨ du ɗúniì á, sum móò lâs á ŋgə́ ya.
Mɨ kwá ndɨŋ Nyéhè moò dù ŋgə́ yá,
ŋgə́ kwá tateena gbààŋ lâs àm ŋgwìn mo mɨ kwá ŋgunndé.
(19) Ŋgə́ kwá nɨ mɨ̀ndárè ɓe nò kù ndàr.
Ŋgə́ kwá nɨ kɨ́ɨ́ŋ kɨ́ŋtèè; kùb kwá bɨ ŋgə́ jȩ̀ȩ̀ wámtèènɨ ô.
(20) Ŋgə́ kwá nɨ kɨ̀càré du ndú̧ne ɓèìkɨ̂r.
Ŋgə́ kwá nɨ lámbà du ɓe mwa gó̧ne lɨ̂mkɨ̂r.
Ŋgə́ kwá ndɨŋlɨ́ŋhá u̧ há̧á̧ hȩ ŋgwìn ɗɨ́ɗɨ̧́ɨ̧́ kwá ɓei suu.
(21) Ɗà gbààŋ lâs a sə̀ŋ gíí ŋgábè ɓe ŋgə́.»
(Góòmɓwê Mk 3.22-30; Lk 11.14-23)
(22) Kí á kùb ya gewona Yésù ɓùɓú̧ kù ya duɓwée mùkà àm nɨ̀wàtɨ̀b ya du ŋgə́ sóò. Yésù ɨ́ wáŋhȩ̀ nɨ̀ŋgwá kɨ́. Nɨ̀ŋgwá kɨ́ ɨ́ wèìcù ɓɔ̧, ŋgə́ ɨ́ pə́cù íhín. (23) Nɨ̀vɨ́tɨ̀b lâs ɨ́ gbɨ̀ɨ̀ŋɓà cei, ŋgáb ɨ́ tà: «Nò rè nɨ Nyȩ Dàvíìt sé yá?» (24) Ɓwâ Fàrísààb ya ók kùb tànɨ u̧nèé, ŋgáb ɨ́ tà : «Nɨ̀ŋgwá rè ŋgɨ́í nɨ́ nɨ̀wàtɨ̀b ɓe àm Bèlsèbûl mvèìn nɨ̀wàtɨ̀bì na ŋgə́ nyòmeè á!» (25) Ɨ́dù Yésù ya ɗəəŋtɨ́ mɨ̀lə́m ŋgábè, ŋgə́ ɨ́ tànà ŋgáb: «Tɨb lâs nùb nokwe du lɨ̀ŋcùnɨ ŋgáb kɨ́ ŋgáb lɨ du bɨ lɔ̧́ɔ̧ á. Kwɨ́ì lâs, kɨ́ kù gbààŋ lâs nùb nokwe du lɨ̀ŋcùnɨ ŋgáb kɨ́ ŋgáb lɨ du bɨ lɔ̧́ɔ̧ á. (26) Óo Sátàìn jukíí nɨ́m ók ɓe Sátààìn, ŋgə́ ma lɨŋcuha nɨ ɓe síí ŋgə́ nɨ̀mɨ́rí á ye! I̧ á cè ŋgɔ̧́ɔ̧̀ noò fɨ́tɨ yə̀ŋnɨ? (27) Nyí á lə́ə̀mnɨ mɨ jukɨ́ nɨ̀wàtɨ̀b ɓe àm Bèlsèbûl na mɨ́ nyòmeè á. Na ma ɨ́ nace nùb nyínè kpánéné nyòm jukɨ́ ŋgábè? Nùb nyínè kpánéné kɨ́ nɨ̀miib ɨ́ ɓa nyí ŋgwìncùɓànɨ ru. (28) Ɨ́dù hȩ mɨ du jùnɨ nɨ̀wàtɨ̀b ɓe nyòm Nyéhè Mèèín, kí du Ŋgɔ̧́ɔ̧̀ Mèèín féínwocií nɨ́ yɨ́ nyínè na á.
(29) «Nò kù sàmàìn lə́ nò tamnìí yó, ŋgə́ a gà njɔdɨ̀b ŋgéé, ɓè ŋgə́ duyaye nò tamnì kɨ́ kwéíkɨ́waá ɗàà, ɨ́dù ɓwâ ŋgə́ kwéíkɨ́yaye ŋgéé, á nyòm ŋgə́ árɨgɨ nɨ́ɨ́b yóò. (30) Nò du ɓe mɨ kúu mwi̧ ɗàwáá nɨ nò mo ɓi̧ní á; nò du mɨ kpɔ́kwa ɓáhèé nɨ̀vɨ́tɨ̀bì, ndiikɨ́ nɨ́ ŋgáb ndihîn á. (31) Mɨ tanaɓa nyí wááŋ á, Mèín kwá tɨ́ína nɨ̀vɨ́tɨ̀b cum ŋgábè lâs, dùgɨ̀ nyindí ɓáŋhîn ŋgáb ya nyin ɓe ɨ́r Mèèín. Ɨ́dù nò ɓa nyìnɓáàŋnɨ ɓe ɨ́r Nyéhè Sarɨ́nne, Mèín kwá nɨ nò kɨ́ tɨ̂r. (32) Nò nyinɓáŋhȩ ɓe ɨ́r Mwin Nɨ̀rì Mèín kwá tɨ́í nò kɨ́, ɨ́dù nò nyinɓáŋhȩ ɓe ɨ́r Nyéhè Sarɨ́nne Mèín kwá nɨ nò kɨ́ tɨ̂r, dùgɨ̀ jíì mwánnè, dùgɨ̀ cɨ́m yȩné.»
(Góòmɓwê Lk 6.43-45)
(33) «Yɔ̀ duú nyɔ̧ɔ̧́, gum noò ɓace dùnɨ nyɔ̧ɔ̧́ á. Yɔ̀ duceé ɓáŋhîn, gum noò tɨ̀ duɓwéeháce ɓáŋhîn. Kùb ɗəəŋ bɨ yɔ̀ ɓe gum noò á. (34) Kpáín nyó̧nɨ́bí rè! I̧ á nyí fɨ́tɨ nyìnnɨ nɨ́ɨ́b nyɔ̧ɔ̧́ u̧ kɨ́ nyí nɨ̀miib ma nùb ɓáŋhɨ́b? Ɓetí nɨ́m du njɔ̧̀ɔ̧ ɗéé á ɓɔ̧ du tàhó̧nɨ. (35) Mîn nò nyɔ̧ɔ̧́ du kwàniì gò nɨ njɔdì nyɔ̧ɔ̧́ noò ya á, ɓáŋhîn nò ɓáŋhîn duce kwàniì go nɨ njɔdì ɓáŋhîn noò ya á. (36) Mɨ tanaɓa nyí wááŋ á, ye ŋgù̧ní, nɨ̀vɨ́tɨ̀b kwá nyinnyaaŋ nyindí fàsɨ̀bì ya fó̧ ŋgábè ɓɔ̧ne. (37) Ɓetí ɓe nyindɨ́b ya fó̧ wu nɨ̀mɨrí ɓɔ̧ne á Mèín ɓa wu ŋgùnnɨ ru. Wu yè á ɓe kum kè, wu yè wu ɓe kum ɗàwá kè, ŋgə́ a téìn àm wo ŋgwéné.»
(Góòmɓwê Mk 8.11-12; Lk 11.29-32)
(38) Kí á nɨ̀gááŋ káàtàbì ɓe Fàrísààb kù ya tana Yésù ɨnè: «Tá tɔ̀hí, nɨ́m ɗúú wu túùmnà nɨ́m lìím kù.» (39) Kí á Yésù tacuna ŋgáb ɨnè: «Nùb ɓáŋhɨ́b jíìb mwánnè Mèín jə̀ŋnde á ɓwèìnɨ lìím; ɨ́dù kùb tɨ̀ bɨ ŋgáb lìím mwi̧ ɓà rɨ túùmnàr, jɔ̀sé kɨ́ ŋgáb ya pə́ Jónàs tɨ́kìn Mèèín ya rɨ. (40) Ɓetí hȩ Jónàs ya ndɨŋ hei kàm kù ɓɔ̧ɔ̧ jíì taarɨ́b lɨ, u̧nè á ɓwê Mwin Nɨ̀rì ɓa ndɨ̀ŋnɨ jíì taarɨ́b ko̧ó̧. (41) Ye Mèín kwá ŋgwin nɨ̀vɨ́tɨ̀bì, nùb Nìnîvə̀ kwá ə́ŋhɨ nùb jíì mwánnè tíí gbándɨ̀nɨ ŋgáb, ɓetí nùb Nìnîvə̀ ya ɓandií sum ŋgábè ɓwâ ŋgáb ya ók Kìn Mèèín Jónàs ya ɓéeré. U̧ kɨ́ nò ndóŋ Jónàs á cè hò̧ ! (42) Ye Mèín kwá ŋgwin nɨ̀vɨ́tɨ̀bì, màm péín sɨnné kwá ə́ŋhɨ nùb ɗàròò tíí, gbándɨ̀nɨ ŋgáb; ɓetí ŋgə́ ya éíwo ti cóo ɗɔ̀bɨ́nné no gònɨ ónɨ nyindí Sàlòmóòŋ ɓɔ̧ne ya du yúklîn ɓe kɨ̀cáblì á. Nò ndóŋ Sàlòmóòŋ á cè hò̧ ! »
(Góòmɓwê Lk 11.24-26)
(43) «Ɓwâ nyéhè ɓáŋhîn kù éíhó̧ nɨ̀vɨ́tèé só rɨ, ŋgə́ a yà yə̀ŋtèènɨ yɨ́ cɨ́ŋni mánɨ yɨ́ ùhí. Ŋgə́ ɨ́ dù nɨ́ yɨ́ kɨ́ kwàwá, (44) ŋgə́ a tà: ‹Mɨ gɨ̀cùyè mo yó yɨ́ mɨ tɨ éíhó̧ré.› Ŋgə́ féíncuú ku, ŋgə́ a kwà dúhé sam, ihîn, nyaŋhîn mîn. (45) Ɓwâ kɨ́ á ŋgə́ ɓa gɨ̀cùnɨ gèwònɨ nyéhɨ̀b kù tɨ́ɓaám ndóŋ ŋgə́ nyòmeè. Vùùm ŋgábè lâs, ŋgáb a gò ɓè dùnɨ. U̧nè á ɗɨ́m juu nò kíì ɓa dùɓàgɨ̀nɨ ɓáŋhîn cei a ndôŋ ɓwâ yàllì. U̧nè á kwá duɓwée ɓe ɨ́r nùb ɓáŋhɨ́b jíìb mwánnè.»
(Góòmɓwê Mk 3.31-35; Lk 8.19-21)
(46) Ɓwâ Yésù ya duye mɨ̀kwìn nɨ̀vɨ́tɨ̀bì nyindí nyìnnàniì, á yà nóò ɓe mwin yàáb noò ya féínso. Ŋgáb yaá lúu ə́ŋhîn máhánɨ ɓè vúm tɨ nyiín ɓe ŋgéé. (47) Kí á nò kù tana Yésù : «Ókye, yà wóò ɓe mwin yàáb woò á lúu ə́ŋhîn, ŋgáb ɗúú wu nyìnnànɨ nɨ́m kù.» (48) Yésù ɨ́ fɔ́cù nò kɨ́: «Na ɨ́ du yà móò, na bɨ ɨ́ duce mwin yàáb moò?» (49) Kí á ŋgə́ túumso nɨ̀fuùb noò mbə́re, ŋgə́ ɨ́ tà: «Pə́náye, yà móò ɓe mwin yàáb moò á hò̧ rè. (50) Ɓetí nò ndɨŋ nɨ́m Tá moò du ɓɨllɨnne ɗúré, ɨ́ du tɨ́ŋgwáhin móò, mwingwi̧ móò ɓe yà móò ru.»