Káí Kicabli est un espace d'archive numérique retraçant les interconnexions familiales, culturelles et linguistiques du peuple Vútè du Cameroun et sa diaspora. Cette initiative est mise en place dans un but de recherche, d'archive et d'éducation conçu par et pour le peuple vútè aussi connu sous le nom de wute ou Babouté.
Cet espace est ouvert à toute personne, association, organisme qui souhaite collaborer afin d’en faire une véritable « bibliothèque numérique ».


Pour écrire, modifier et participer à la construction de cet espace il vous suffit de créer un compte ou nous contacter au mail vitib@proton.me. Nous privilégions des collaborations et des participations de personnes vútès, mais sommes ouvert·es à toutes personnes détentrices d'un savoir allant dans le sens de cette recherche.


Le projet Káí Kicabli, géré par l’association ii-média est une initiative culturelle camerounaise. L’objectif de ce regroupement est d’archiver numériquement des savoirs culturels, linguistiques et historiques liés à l’histoire « vuté » du Cameroun, d’Afrique et sa diaposra. Motivée par des valeurs décoloniales, cette initiative tente de s’autonomiser à travers la création de ce wiki. Cet exemple pourra s’étendre à d’autres ethnies camerounaises et ses diasporas.


Káí Kicabli est un projet porté par le groupe “íígraph. La première mission a été réalisé par l'équipe Túúŋ Taàm :


  • Yakoura Valentin, Linguiste
  • Tanga Louk Benjamin, Enseignant, Chercheur en Télécommunications
  • Ngouté Ndjiki, Anthropologue
  • Hervé Mbakong, Agent de liaison
  • Georges Mbaah, Graphiste, Maquettiste-Infographiste, UX designer, vidéaste
  • Mbaah Laurent Simba, Graphiste, curateur, directeur artistique et artiste
  • SM Félix Melem, Chef du village Sengbé ( Yoko, Cameroun )


Ce projet se poursuit par les efforts des Membres du groupe ii-graph


  • Tanga Louk Benjamin, Enseignant, Chercheur en Télécommunications ( ii-graph )
  • Georges Mbaah, Graphiste, Maquettiste-Infographiste, UX designer, vidéaste ( ii-graph )
  • Mana Sadou Joiquime dit Kim Sadou : Artiste, chercheuse et Ambassadrice du projet ( ii-graph )
  • SM Félix Melem, Chef du village Sengbé ( Yoko, Cameroun )
  • Mbaah Laurent Simba, Graphiste, curateur, directeur artistique et artiste ( Partenaire )


Webdesign et coding : Mbaah Laurent Simba

Index

Nombre de pages : 342


Màtíyò 21

  • Religion

Modifié le 09 December 2025 - 19:11

Yésù léé Yèrúsàlèm

(Góòmɓwê Mk 11.1-11; Lk 19.28-40; Jŋ 12.12-19)

(1)Ɓwâ Yésù ɓe nɨ̀fuùb noò ya ŋgóobso gín Yèrúsàlèèm, ŋgáb féín kwɨ́í kùb ɓé Bètfàjê rɨ no, ɓe Òlìvíyéè ya, á ŋgə́ tómge nɨ̀fuùb noò tíí bɨrɨ́b. (2) Ŋgə́ ɨ́ tànà ŋgáb: «Gɨnáam kwɨ́í du nyínè tíí ɗàrɨ́ no. Lə́sònɨ kwé, nyí ɓa kwànɨ tɨ́ha̧ kù súuŋ á, ɓe mwin nóò ɓè. Pàrɨ̀kɨ́ná ŋgə́, nyí a ɗàmwònà mɨ ŋgáb. (3) Nò ku ɨ́ fɔ̂ nyí nɨ́m kù, nyí a pììnà nò kɨ́ ɨnè : ‹ Kéké ɨ́ du ɗúnɨ ru. › Ɓè mu̧u̧, kùb ɓa ŋgáb mbɨ́ɨ́nɨ lónɨ jȩ̀ȩ̀ á.»
(4) Nɨ́m kɨ́ ya ndɨŋ u̧ àm nyindí tɨ́kìn Mèèín ya nyinndé a fô̧ hàráá á. Ŋgə́ ya taá ɨnè:
(5) «Tananáam nùb Sìyóòŋ ɨnè :
Péye mvèìn jíri nyínè á gainso nyí ɗàrɨ́,
ŋgə́ á gɨso ɗàrɨ́ ɓe sum kerîn, gwi̧í̧ tɨ́ha̧ní ya,
mwin tɨ́ha̧ní ya.»
(6) Nɨ̀fuùb ɨ́ gì, ŋgáb ɨ́ ndɨ̀ŋhácè nɨ́m Yésù ya ta ŋgáb ndɨ̀ŋte. (7) Ŋgáb ɨ́ ɗàmwò tɨ́ha̧á̧ kɨ́ ɓe mwin nóò. Ŋgáb ɨ́ àìwû júúb ŋgábè sóò ya, ɗà Yésù ɨ́ dùrê ya. (8) Nɨ̀vɨ́tɨ̀b ɨ́ àìtèèɓà júúb ŋgábè jȩ̀ȩ̀; Nùb kù ɨ́ wèètèèwò jùúb yɔ̀ɔ lèètèèsònɨ jȩ̀ȩ̀. (9) Kùŋkùŋ nɨ̀vɨ́tɨ̀bì ya du gìnɨ Yésùù tíí ɓe cùrìì ɨ́ yà kɨ́ɨ̀ŋnɨ ɨnè : « Hòsánà, mgbíí dù ɓe Nyȩ Dàvíìt ! Mèín nò du Kékéé, fàm nò ŋgə́ tómwo ɗàrɨ́. Hòsánà, mgbíí dùɓà ɓe Mèín há̧á̧ ɓɨllin còóm cóo!»
(10) Ɓwâ Yésù ya lə́ Yèrúsàlèèm, kwɨ́í kɨ́ bɨ̂ŋ ɨ́ gbɨ̀ɨ̀ŋɓà, kùb ɨ́ yà fɔ́ɔ̀tèènɨ: « Nò rè ma yènɨ na ? » (11) Nɨ̀vɨ́tɨ̀b a piicuce : « Yésù nò Nàsàréèt, tɨ́kìn Mèèín ɗɔ̀ɔ́b Gàlìléè rɨ á. »

Yésù á Dúú Jíri Mèèín no

(Góòmɓwê Mk 11.15-19; Lk 19.45-48; Jŋ 2.13-22)

(12) Yésù ɨ́ lê Dúú Jíri Mèèín. Ŋgə́ ɨ́ jùhó̧kî nùb ya sə́rɨkom nɨ́ɨ́b ɓe nùb ya gwínkom yó ku gúnne lâs. Ŋgə́ ɨ́ njóklèèsê tə́bə̀rɨ̀b nùb ya cə́ndɨkom mònéè, ɓe síyààb nùb ya sə́rɨkom mɨ̀lúbì ɗàá. (13) Kí á ŋgə́ tana ŋgáb : « Á tɨín káàtà Mèèín no ɨnè : ‹ Kùb kwá ɓé dúú móò dúú mɨ̀yú̧ú̧. › Ɨ́dù kɨ́ nyínè nyí setɨkíí dúú kɨ́ mgbàŋ ŋgàyíbì ! »
(14) Ɓùɓú̧ù̧b ɓe nùb cəə́ŋ cə̧né ɨ́ gàìnsò Yésù Dúú Jíri Mèèín kɨ́ no, ɗà ŋgə́ ɨ́ wáŋnè ŋgáb. (15) Mvènnɨ́b nùb na satɨgàà ɓe nɨ̀gááŋ káàtàbì ɨ́ ókɓà bɨ́ ɓáŋhîn cei ɓwâ ŋgáb yi pə́ nɨ́ɨ́b kàtɨ́b Yésù ya ndɨŋndé, ɓe àm mucutɨ́b yi kɨ́ɨŋkomɓwée Dúú Jíri Mèèín ku « Hòsánà, mgbíí dù ɓe Nyȩ Dàvíìt ! » rè. (16) Kí á ŋgáb fɔ́ Yésù : « Wu á óknɨ nɨ́m ŋgáb du tàniì à ? » Yésù ɨ́ pììnà ŋgáb, ŋgə́ ɨ́ tà : « I̧i̧! Káàtà Mèèín no, á tɨín ɨnè : ‹ Wu ya ndɨŋtɨ́ kúúm fó̧ mucutɨ́b ɓe nánábí ɓɔ̧ɔ̧ ›. Nyí ya nɨ́ nɨ́m kɨ́ fàìnwá ye ! » (17) Kí á ŋgə́ ya mbɨ́kkɨ́so ŋgáb, ŋgə́ ɨ́ gì Bètànî, ŋgə́ ɨ́ gwîn nɨ́ ku.

Yésù káttɨ́ mɨ́cin fìgìyéè

(Góòmɓwê Mk 11.12-14, 20-24)

(18) Kpíí nókwe, yekɨ́rɨ̀b, hȩ Yésù ya du cùwònɨ kwéè, cɨ̧̀ ɨ́ nôm ŋgə́. (19) Ŋgə́ ɨ́ pê mɨ́cin fìgìyéè gín jɨ̀rì. Ŋgə́ ɨ́ gɨ̀sò mɨ́cɨní ku, ɨ́dù ŋgə́ ɨ́ kwàɗóò kehɨ́b kɨ́ kehɨ́b. Kí á ŋgə́ tana yɔ̀ rè : « Wu kwá wu gòmcɨ̀r ! » Ɓè mu̧u̧ yɔ̀ kɨ́ ɨ́ cə̂ŋ. (20) Hȩ nɨ̀fuùb pénɨ u̧nèé, ŋgáb ɨ́ gbɨ̀ɨ̀ŋɓà cei. Ŋgáb ɨ́ fɔ̂ Yésù : « I̧ á cè yɔ̀ rè cə́ŋndóŋtam mvókín ti rè no ? » (21) Yésù ɨ́ pììnà ŋgáb : « Mɨ tanaɓa nyí àmɨɨr wááŋ á : nyí ɨ́ dù ɓe ə́ə́m, nyí ɨ́ dù ɓe mɨ̀sə́ndɨ̀r ɗàà, á sàmàìn nyí ndɨŋ nɨ́m mɨ ndɨŋ kɨ́, nyí a dùndóŋgwà ɓe nyòm nyí tanaɓacéye ɓe rè : ‹ Éíkɨ́ɨm ɓè, gurésom mɨ̀kwehɨ̀rí ›, ɗà nɨ́m kɨ́ a ndɨ̀ŋmè u̧nèé. (22) Nyí ɨ́ ə́mnè, ɓe mɨ̀yú̧ á nyí kwá kwa nɨ́ɨ́b lâs nyí ɓollé ru.»

Nyòm Yésùù goye ŋga?

(Góòmɓwê Mk 11.27-33; Lk 20.1-8)

(23) Yésù ɨ́ lê Dúú Jíri Mèèín, ɗà ŋgə́ ɨ́ yà nànɨ tɔ̀ɔ́. Mvènnɨ́b nùb na satɨgàà ɓe kɨ̀jííb ti̧né ɨ́ gàìnsò ŋgə́, ŋgáb ɨ́ fɔ̂ ŋgə́ ɨnè : « Ɓe kúúŋ nyòm ŋge á wu duye nɨ́ɨ́b lè ndɨ̀ŋnɨ ? Na ɨ́ naɓacéye wu nyòm kɨ́ ? » (24) Yésù ɨ́ pììnà ŋgáb : «Mɨ á nyí fɔ́cùɓwênɨ fɔ́ mwi̧ ɗóò; óo nyí piinatɨ́ mɨ, mɨ a tànàgì nyí nyòm mɨ du ndɨ̀ŋnɨ nɨ́ɨ́b kɨ́ ɓe kíí. 25Na á yi tómwo Jâŋ gò kɔ̀ɔ̀nɨ kùb kɔ ə́mní, Mèín kèè nɨ̀vɨ́tɨ̀b?» Ɨ́dù ŋgáb ɨ́ yàrê nyì̧ì̧nɨ mvókín ŋgábè no, ŋgáb ɨ́ tà : « Nɨ́m ɨ́ tà : ‹ Mèín yi ɨ́ tómwo Jâŋ ndu ›, ŋgə́ ɓa nɨ́m fɔ́nɨ : ‹ Àm níì á nyí ya duce àm ŋgéé ɓɔ̧ne ə́ə̀mwá ? › á. (26) Nɨ́m tàcé : ‹ Nɨ̀vɨ́tɨ̀b ya tómwo Jâŋ ndu›, vùù á cè nɨ́m bìnɨ ɓe nɨ̀vɨ́tɨ̀b, ɓetí nùb lâs á ánɨ Jâŋ hȩ tɨ́kìn Mèèín. » (27) Á ŋgáb piina Yésù ɨnè : « Nɨ́m nɨ ɗə̀ə̀ŋwá. » Kí á Yésù tana ŋgáb : « Àà, mɨ mɨ nyí tànàɓwêcénɨ nyòm mɨ du ndɨ̀ŋnɨ nɨ́ɨ́b kɨ́ ɓe kíí ɗàà.»

Sà̧à̧ munɨ́b bɨrɨ́b kù

(28) Yésù ɨ́ kpɔ̀ɔ̀régwà ɨnè : « Nyí lə́əmce ɨna ɓe àm ndè ? Nɨ̀ŋgwá kù yaá ku ɓe munɨ́b bɨrɨ́b. Ŋgə́ ɨ́ tànà nò tíí ɨnè : ‹ Mwin móò, mwáín, gɨm mo mwa̧á̧ ə́ré. › (29) Nò kɨ́ ɨ́ pììnà táni ɨnè : ‹ Mɨ gìnɨ ɗàà ›. Ɨ́dù cùr kɨ́ no, ŋgə́ ɨ́ lə́ə̀mkî u̧u̧, ŋgə́ ɨ́ gì nɨ́ tá noò mwa̧á̧ ə́ré. (30) Á nɨ̀ŋgwá rè tana nò bɨrɨ́bí rè nɨ́m mwi̧ kɨ́. Nò kɨ́ ɨ́ pììnà táni : ‹ I̧i̧ bɨ̀bá, mɨ á gìnɨ ›, ŋgə́ ɨ́ dù nɨ́ gɨ̀wá. (31) Nò ŋge mvókín ŋgáb bɨrɨ́bí ɨ́ ndɨŋ nɨ́m tá ɓoò ɗúré ?» Ŋgáb ɨ́ pìhè : « Nò tíí á.» Kí á Yésù tana ŋgáb : « Mɨ tanaɓa nyí àmɨɨr wááŋ á : nùb ɓáhɨ làmpóò ɓe nɨ̀gub sàkèè kwá nderɨyaye Haam Mèèín no. (32) Ɓetí Jâŋ nò kɔhɨ kùb kɔ ə́mní ya goó yá nyínè nyí túùmnànɨ jɨ̀r ɗɨ́ɗɨ̧́ɨ̧́, nyí ɨ́ dù nɨ́ ŋgə́ ə́ə̀mwá. Ɨ́dù nùb ɓáhɨ làmpóò ɓe nɨ̀gub sàkèè ə́əmtɨ́ bɨ́ ŋgə́. Dugɨ hȩ nyí pénɨ u̧nèé, nyí nɨ sum ɓàndɨ̀wá àm ə́mne ŋgéé.»

Tɨ́ɗèìn bɨ njɔ̧̀ ɓáŋhɨ́bí

(Góòmɓwê Mk 12.1-12; Lk 20.9-19)

(33) « Óknáye sà̧à̧ kù gwà: Nɨ̀ŋgwá kù ya ɗȩȩtɨ́ mwai yɔ̀ gum na súmé. Ŋgə́ ɨ́ màkɨ̀rè mwai kɨ́. Ŋgə́ ɨ́ nyàŋhȩ̀ cɨ̀cè ɗáín súmé, ɗà ŋgə́ ɨ́ ôŋ sáré gààìbì. Ŋgə́ ɨ́ ɗòblékɨ́sò tɨ́ɗèìn bɨ mwai kɨ́ no, ɗà ŋgə́ ɨ́ gì nɨ́ gùrí. (34) Hȩ ɓwâ kò̧ó̧ gum yɔ̀ kíì yi ɗóoré, ŋgə́ ɨ́ tómsò nùb no ə́ré yɨ́ tɨ́ɗèìn bɨ kíì, ŋgáb nàwòcé ní kɨ́ ɗóhe ɓe níì yáá. (35) Ɨ́dù tɨ́ɗèìn bɨ ɨ́ bì bɨ́ nùb ŋgéé ə́ré rè. Ŋgáb ɨ́ jɨ̀m nɨ̀mwi̧. Ŋgáb ɨ́ kwíhè nɨ̀mwi̧ kù, nò taarɨ́bí ŋgáb ɨ́ lóòŋkwíìkî ŋgə́ ɓe sɨɨ. (36) Nɨ̀ŋgwá kɨ́ ɨ́ tómsògwà nùb no ə́ré kù. Ŋgə́ ɨ́ tómcì nɨ́ ŋgáb ví̧i̧. Ɨ́dù tɨ́ɗèìn bɨ ɨ́ ndɨ̀ŋɓwê nùb kɨ́ nɨ́m mwi̧ ŋgáb tɨ ndɨŋ nùb tíí rè. (37) Cáŋhɨ̀rí, ŋgə́ ɨ́ tómsònàcì ŋgáb mwin nóò, ŋgə́ ɨ́ tà : ‹ Ŋgáb ɓa jə̀ŋnɨ mwin mó rè á.› (38) Ɨ́dù hȩ nùb lè pénɨ mwin ŋgéé kíì, ŋgáb ɨ́ tà : ‹ Nò kwá me ɓe nɨ́ɨ́b kwíhɨ̀bì á ɗàrɨ́. Nɨ́m kwíìkɨ́ná ŋgə́, nɨ́ɨ́b kwíhɨ̀b kɨ́ a ô ɓe nɨ́m ! › (39) Ŋgáb ɨ́ bì ŋgə́. Ŋgáb ɨ́ njóòhô̧ ŋgə́ mwar gɨ́ní, ɗà ŋgáb ɨ́ kwíìkî ŋgə́.»
(40) Kí á Yésù fɔ́: «Ɓwâ tá mwarí nɨ̀mɨr kwá féínworé, ŋgə́ kwá ndɨŋ ɓe nùb kɨ́ ɨna ? » (41) Ŋgáb ɨ́ tà : « Ŋgə́ kwá kwíhɨ nùb ɓáŋhɨ́b kɨ́ lâs, tɨ́ɨ́r ɗàà, ɗà ŋgə́ a ɗòbcùrê nùb ji kwá nalɨ́ŋ ŋgə́ gɔ̀ nààmí ɗóhe ɓe ŋgéé mwai kɨ́ no.»
(42) Kí á Yésù ya tana ŋgáb : «Nyí ya nɨ́ nɨ́m kɨ́ fàìnwá à ? Á hà tɨín káàtà Mèèín no ɨnè ye :
‹Sɨ̀ne nùb óŋ dúhéé ya leekɨ́ré á
yi sei jù̧ú̧ dúhéé ru.
Ə́r Kékéé á kí;
Nɨ́m kɨ́ á nɨ́mè íhín nyɔ̧ɔ̧́ cei!› »
(43) Yésù ɨ́ kpɔ̀ɔ̀rékwà ɨnè : «Ɓe àm kɨ́ á mɨ tanaɓa nyí wááŋ ɨnè: kùb kwá áhó̧kɨ́ nyí Ŋgɔ̧́ɔ̧̀ Mèèín ŋgáré, ɗà kùb a nàndôŋ gbàŋ kwá na nɨ́ gum ɗóhe ɓe ŋgɔ̧́ɔ̧̀ kíì. (44) [ Nò kwá jób jù̧ú̧ kíì, nò kɨ́ kwá ɓei. Nò ŋgə́ kwá muŋlomséce yáà, ŋgə́ kwá ŋgírɨkɨ́ nò kɨ́. ]»
(45) Hȩ mvènnɨ́b nùb na satɨgàà ɓe Fàrísààb óknɨ vùùm sà̧à̧ rèè, ŋgáb ɨ́ ɗə̀ŋhȩ̀ Yésù nyin ɓe vúm á. (46) Ŋgáb ɨ́ yà mánɨ i̧ á vúm ɓa ndɨ̀ŋnɨ vúm a bì ŋgə́, ɨ́dù ŋgáb yaá óknɨ vùù nɨ̀vɨ́tɨ̀bì, ɓetí kùb yaá pə́kòmnɨ Yésù hȩ tɨ́kìn Mèèín.


© 2007 Alliance Biblique du Cameroun, B.P. 1133, Cameroon ℗ 2015 Hosanna