Káí Kicabli est un espace d'archive numérique retraçant les interconnexions familiales, culturelles et linguistiques du peuple Vútè du Cameroun et sa diaspora. Cette initiative est mise en place dans un but de recherche, d'archive et d'éducation conçu par et pour le peuple vútè aussi connu sous le nom de wute ou Babouté.
Cet espace est ouvert à toute personne, association, organisme qui souhaite collaborer afin d’en faire une véritable « bibliothèque numérique ».
Pour écrire, modifier et participer à la construction de cet espace il vous suffit de créer un compte ou nous contacter au mail vitib@proton.me. Nous privilégions des collaborations et des participations de personnes vútès, mais sommes ouvert·es à toutes personnes détentrices d'un savoir allant dans le sens de cette recherche.
Le projet Káí Kicabli, géré par l’association ii-média est une initiative culturelle camerounaise. L’objectif de ce regroupement est d’archiver numériquement des savoirs culturels, linguistiques et historiques liés à l’histoire « vuté » du Cameroun, d’Afrique et sa diaposra. Motivée par des valeurs décoloniales, cette initiative tente de s’autonomiser à travers la création de ce wiki. Cet exemple pourra s’étendre à d’autres ethnies camerounaises et ses diasporas.
Káí Kicabli est un projet porté par le groupe “íígraph. La première mission a été réalisé par l'équipe Túúŋ Taàm :
Ce projet se poursuit par les efforts des Membres du groupe ii-graph
Webdesign et coding : Mbaah Laurent Simba
Nombre de pages : 342
Modifié le 09 December 2025 - 14:16
(Góòmɓwê Mk 4.1-9; Lk 8.4-8)
(1) Ye kù, Yésù ɨ́ fô̧, ŋgə́ ɨ́ gì dùrénɨ gín ɓárí. (2) Hȩ nɨ̀vɨ́tɨ̀b ya ɓáaworé, ŋgə́ ɨ́ lê kwáìn dùnɨ. Nùb yi ɓáawo kɨ́ ɨ́ ə́ə̀ŋtèèwòcê ŋgwàrí. (3) Ŋgə́ yaá ŋgáb nyìnnànɨ nɨ́ɨ́b ví̧i̧ ɓe gɨ̀gàìn ŋgə́ a tace: «Nɨ̀ŋgwá kù ya fó̧ó̧ gìnɨ àànɨ ɓwàá no mwa̧á̧. (4) Hȩ ŋgə́ ya du ɓwàá ààniì, íìb kù ɨ́ ɗìtèè bɨ́ jȩ̀ȩ̀. Gààì ɨ́ gò kòrɨ̀kɨ́nɨ kí. (5) Íìb kù ɨ́ ɗìtèèsê ɓéhí yá ɗɔ̀ɔ́b ya du jəə́m ɗàwáá; ɗà ŋgáb ɨ́ súnyàŋɓàhâ wòòm ɓetí ɗɔ̀ɔ́b ya nɨ́ jəə́m ɗàà. (6) Ɓwâ mvii ya gbáklé, ŋgáb ɨ́ cə́ŋcùkî lâs, ɓetí gwàáŋ ŋgábè ya bɨ́ ɗàá lȩ́ȩ ɗàà. (7) Íìb kù ɨ́ ɗìtèèrê lúŋmbín, lúúŋ ɨ́ hàmkɔ́hè, ɗà ŋgáb ɨ́ lámkî íìb kɨ́, íìb kɨ́ ɨ́ dù bɨ́ nɨ́m kù njáàbwá. (8) Ɨ́dù íìb kù ya ɗiséé ɗɔ̀ɔ́b nyɔ̧né, ɗà ŋgáb ɨ́ pá̧à̧ɓà. Ɓáám kù ya natɨ́ íì təmərì, kɨ́b kù ɨ́ nà íì vii taarɨ́b; kɨ́b kù ɨ́ nàcê íì vɨríí ɨ́ cóóŋ.» (9) Kí á Yésù kpɔɔrékwa, ŋgə́ ɨ́ tà: «Nò du ɓe tó ók àmnì, óktɨ.»
(Góòmɓwê Mk 4.10-12; Lk 8.9-10)
(10) Nɨ̀fuùb ɨ́ ŋgɨ̀ɨ̀wò gín Yésùù ɗà ŋgáb ɨ́ fɔ̂ ŋgə́: «Àm níì á wu nyinna ŋgáb ɓe gɨ̀gààìn?» (11) Kí á ŋgə́ piina ŋgáb ɨnè : «Kɨ́ nyínè Mèín túumnatɨ́ nyí nɨ́m yi du yo̧ó̧ ɓe ɨ́r Ŋgɔ̧́ɔ̧̀ Mèèín. Ɨ́dù kɨ́ ŋgábè, ŋgáb ya bɨ́ ɗɨɨ́ŋ kɨ́ kwàwá. (12) Ɓetí, nò du ɓe nɨ́m kù, ɓa kwàɓààrénɨ á, ŋgə́ a dù ɓe kí ví̧i̧, nò duce ɓe kí ɗàwáá, dugɨ kɨ́ ti ŋgə́ tɨ du ɓe kíí, Mèín ɓa ákɨ́nɨ á. (13) Ɓe àm kɨ́ á mɨ du ŋgáb gà̧à̧nànɨ gɨ̀gàìn ndu: ɓetí ŋgáb tií ŋgerɨgi, ŋgáb a dù bɨ́ pə̂r. Ŋgáb tií óogi, ŋgáb a dù bɨ́ ô, ŋgáb a dùcè bɨ́ njàb kɨ́ ô. (14) U̧nè á nɨ́m Èsáyà tɨ́kìn Mèèín ya nyin ɨnè rè ya fó̧na ŋgáb hàrák, ɓetí ŋgə́ ya taá ɨnè: Mèín taá ɨnè:
‹Nyí kwá óknyaaŋɓa nɨ́m kùb du nyìnniì ɨ́dù nyí a dù nɨ́ njàb kɨ́ ô,
nyí kwá pə́, ɨ́dù nyí a dù nɨ́ njàb nɨ́m nyí pə́ kɨ́ ô.
(15) Ɓetí gbàŋ ndè á cɨ̀ nɨ sum tamnì.
Ŋgáb ɗonɨkíí bɨ́ tóòb ŋgábè lâs,
ŋgáb ɨ́ nyɨ́ɨ̀mkî íí
ɓe àm kɨ̀cáàb ŋgábè tɨ̀ ɗəəŋndé,
ɓe àm tóòb ŋgábè tɨ̀ óklé,
ɓe àm íí ŋgábè tɨ̀ pə́ré,
ŋgáb tɨ̀ kwaɓaye kɨ̀cáàb ŋgáb ɓandɨró mɨ no, mɨ a ɓátè ŋgábè.›
(16) «Kɨ́ nyínè, mɨ̀tù á ɓe nyí: ɓetí íìb nyínè á pénɨ; tóòb nyínè á ókɓwênɨ! (17) Mɨ tanaɓa nyí àmɨɨr wááŋ á: tɨ́kɨ̀nɨ́b Mèèín* ví̧i̧, ɓe nùb ɗɨ́ɗɨ̧́ ví̧i̧ ya ɗúú vúm yè péé nɨ́m nyí du pénɨ kɨ́, ŋgáb ɨ́ dù bɨ́ pə́wa; ŋgáb ya ɗúú vúm yè óó nɨ́m nyí du óknɨ kɨ́, ŋgáb ɨ́ dù bɨ́ ókwa.»
(Góòmɓwê Mk 4.13-20; Lk 8.11-15)
(18) «Óknáam njàb gɨ̀gàìn du sà̧à̧ tɨ́ɗȩ̀hí̧ kɨ́ noò. (19) Ɓwâ kùb tana nɨ̀vɨ́tè kìn du ɓe ɨ́r Ŋgɔ̧́ɔ̧̀ Mèèín, ŋgə́ ɨ́ dù nɨ́ ókwa rɨ, nò kɨ́ á fɨ́tîn ɓe ɗɔ̀ɔ́b gín jɨ̀rì ɓwàá ɗisé yáà. Kí du nò ɓáŋhîn gotɨ́ ákɨ́nɨ kìn tɨ du nò kíì sumíì na á. (20) Nùb kù á fɨ́tîn ɓe ɗɔ̀ɔ́b ɓéhíì ɓwàá ɗisé yáà. Ɓwâ ŋgáb ók kìn kíì, ɓè mu̧u̧ ŋgáb a gàm ŋgə́ ɓe mɨ̀tù cúk. (21) Ɨ́dù ŋgáb bɨ mbɨ́knɨ kìn kɨ́ cɨ́ɨ̀mndé ŋgábè sumí ɗàà. Ŋgáb á bɨ ŋgə́ ə́ə̀mhó̧ɗóònɨ mvókín ti ŋgób. Ɓwâ àm yəréé féínna ŋgábè, kɨ́ kù jábɨ́r ɓe ɨ́r Kìn Mèèín ndɨ, ɓè mu̧u̧ ə́ə́m ŋgábè a gù. (22) Nùb kù á fɨ́tîn ɓe lúúŋ ɓwàá ɗiré nóò, ŋgáb ya óktɨ́ kìn Mèèín, ɨ́dù mɨ̀lə́m ju nyɔ̧ɔ̧́ ɗàá hò̧neè ɓe njɔdì du ŋgáb mbáàŋniì á bɨ lámkɨ́nɨ kìn kɨ́, ɗà ŋgə́ a dù nɨ́ nɨ́m kù gòmcɨ̀r. (23) Ɓwàá ɗisé ɗɔ̀ɔ́b nyɔ̧né du nùb du óknɨ kìn ɗà ŋgáb a gə́tè, ŋgáb a dù ɓwàá ɓa nàɓànɨ gum sàmàìn vɨríí ɨ́ cóóŋ, kɨ́ kù vii taarɨ́b, kɨ́ kù təmərì mwi̧ ndɨ a ?.»
(24) Yésù ɨ́ gà̧à̧nàgwà ŋgáb gɨ̀gàìn kù ɨnè: «Pə́náye nɨ́m Ŋgɔ̧́ɔ̧̀ Mèèín du fɨ́tɨ̀niì á rè: Nɨ̀ŋgwá kù ya ɗoŋtɨ́ àndí nyɔ̧ɔ̧́ no mwa̧á̧. (25) Sɨ́mnɨ̀r kù no, ɓwâ nùb lâs ya du wumí, nò ɓi̧ní nɨ̀ŋgwá kíì ɨ́ gò ɗòŋɓáàrénɨ ɓwìn ɓáŋhîn mvókín nɨ́ɨ́b ɗo̧ó̧ ŋgéé no, ɗà ŋgə́ ɨ́ gì. (26) Ɓwâ nɨ́ɨ́b ɗo̧ó̧ ya sú, ɗà ŋgáb ɨ́ yà fɨ̀tɨ̀niì, á ɓwìn ɓáŋhîn ya súhó̧ɓwée. (27) Nùb ə́ré tá mwai kíì ɨ́ gò ŋgə́ tànànɨ: ‹Tá, wu ya ɗoŋɓahaá àndí nyɔ̧ɔ̧́ wo mwa̧á̧ ye? Ɓwìn ɓáŋhîn ndè ma goce nɨ́ ŋga?› (28) Kí á ŋgə́ piina ŋgáb: ‹Nò ɓi̧ní ɨ́ éí ə́r kɨ́ ru.› Nùb ə́ré ɨ́ fɔ̂ ŋgə́: ‹Nɨ́m gɨ̀ sùùŋkɨ́nɨ ɓwìn ɓáŋhîn kɨ́ à?› (29) Ŋgə́ ɨ́ tànà ŋgáb: ‹Éì! Ɓetí ɓwâ nyí ɓa ɗúnɨ sùŋkɨ́nɨ ɓwìn ɓáŋhîn ndɨ, á sàmàìn nyí suŋndóŋkɨ́ɓwée nɨ́ nɨ́ɨ́b ɗo̧ó̧ kíì. (30) Mbɨ́knáam ŋgáb súwú lâs kpáné há̧á̧ hȩ nɨ́m ɓa ɓáànɨ cɔŋ mwa̧né. Ɓwâ kɨ́ á mɨ ɓa tànànɨ nùb ə́ré ɨnè: Sùùŋkɨ́náyàyè ɓwìn ɓáŋhîn, nyí a kwéì gaar gaar, nyí a tòŋkî. Cùr kɨ́ no, nyí a yúùrégì nàám mwa̧né mo kárȩ́ȩ́.› »
(Góòmɓwê Mk 4.30-32; Lk 13.18-19)
(31) Yésù ɨ́ gà̧à̧nàgwà ŋgáb gɨ̀gàìn ndè: «Ŋgɔ̧́ɔ̧̀ Mèèín á fɨ́tîn ɓe íì gum mùtáàrdə̀ nɨ̀ŋgwá kù ya ɗoŋ no mwa̧né. (32) Ŋgə́ duɓa íì ti du tɨ̀tîí ndóŋ íìb lâs á. Ɨ́dù ɓwâ ŋgə́ súré, ŋgə́ a ndôŋ nɨ́ɨ́b ɗo̧ó̧ lâs du hàmnɨ dáín mwi̧í̧, ŋgə́ a sèì yɔ̀. Gààì a yà gònɨ óŋnɨ óóŋ ŋgábè taàm ŋgéé ya ku.»
(Góòmɓwê Lk 13.20-21)
(33) Yésù yi ga̧a̧gwatɨ́ gɨ̀gàìn kù, ŋgə́ ɨ́ tà: «Ŋgɔ̧́ɔ̧̀ Mèèín á fɨ́tîn ɓe mvùùŋ nɨ̀gwi kù ya á, ŋgə́ ɨ́ yɨ̀ɨ̀mndê kílò fàrîn vɨríí ɨ́ ŋgiì no, ɗà fàrîn kɨ́ lâs ɨ́ mwîn.»
(Góòmɓwê Mk 4.33-34)
(34) Yésù ya nyinnakom nɨ̀vɨ́tɨ̀b nɨ́ɨ́b kɨ́ lâs ɓe gɨ̀gàìn á; ŋgə́ ya nɨ́ ŋgáb nyìnnàkòmnɨ u̧ ŋgə́ gɨ̀gàìn gà̧à̧wá ɗàà. (35) Ŋgə́ ya ndɨŋkom u̧ àm nɨ́m tɨ́kìn Mèèín ya taré a fô̧ hàráá á; ɓetí tɨ́kìn kɨ́ ya taá ɨnè:
«Mɨ kwá ga̧a̧nahá ŋgáb gɨ̀gàìn;
mɨ kwá viina ŋgáb nɨ́ɨ́b ya du nɨ́ yo̧ó̧ yànɨ ɓwâ Mèín ya nyaŋhȩ ɗɔ̀bí.»
(36) Kí á Yésù ya mbɨ́kkɨ́so mɨ̀kwìn nɨ̀vɨ́tɨ̀bì, ŋgə́ ɨ́ gì yó. Nɨ̀fuùb noò ɨ́ gàìnsò ŋgə́, ŋgáb ɨ́ tà: «Tanam nɨ́m njàb gɨ̀gàìn ɓwìn ɓáŋhîn súhó̧ mwa̧né rè.» (37) Yésù ɨ́ tà ɨnè: «Nò ɗoŋndé àndí nyɔ̧ɔ̧́ ɗàá, du Mwin Nɨ̀rì á. (38) Mwar duce ŋgɨ̀ŋgɨ́ŋ ɗɔ̀bí á. Àndí nyɔ̧ɔ̧́ du nùb ók ɓe Ŋgɔ̧́ɔ̧̀ Mèèín á. Ɓwìn ɓáŋhîn duce nùb ók ɓe Nò Ɓáŋhɨ́nne á. (39) Nò ɓi̧ní du ɗòŋnɨ àndí ɓáŋhɨ́nne du Sátàìn á; ɓáhèé cɔŋ mwa̧né du cáŋhȩ̀ȩ́ ɗɔ̀bí á. Nùb ə́ré mwa̧né duce dùgallɨb Mèèín* á. (40) Jɨ̀r kùb suŋkɨ́ ɓwìn ɓáŋhîn kùb ɨ́ lèèrékî wa̧á̧ rɨ, u̧nè ɓwê á kùb kwá ndɨŋ ye cáŋhȩ̀ ɗɔ̀bí. (41) Mwin Nɨ̀rì kwá tómwo dùgallɨb noò ɗàá hò̧, ŋgáb gò áhó̧kɨ́nɨ nùb du njóòrénɨ kùŋ ɓwà ɓoò cumí, ɓe nùb du ndɨ̀ŋnɨ ɓáŋhɨ́nne no Hamnin, (42) ɗà ŋgáb a lèèrê ŋgáb wa kàm jírií; yá ŋgáb kwá gbək kɨ́ɨ́ŋ, ŋgáb a ŋgáì nyíín. (43) Ɨ́dù nùb jəŋ Mèèín kwá lomɓa tá ŋgábè Hamnin hȩ mvii rɨ u̧. Nò du ɓe tó ók àmnì óktɨ!»
(44) «Ŋgɔ̧́ɔ̧̀ Mèèín á fɨ́tîn ɓe njɔdì kù mwai kù no yo̧né. Nɨ̀ŋgwá kù kwatɨ́ njɔdì kɨ́, ŋgə́ ɨ́ yòkndôŋ tíí. Ŋgə́ ɨ́ ókɓà mɨ̀tù cei. Kí á ŋgə́ ya gi sə́rɨ̀kɨ́nɨ nɨ́ɨ́b noò lâs ɗà ŋgə́ ɨ́ gòcù gùnnɨ mwai kɨ́.»
(45) «Ŋgɔ̧́ɔ̧̀ Mèèín á fɨ́tîn ɓe nò mákə́tìì yi du mánɨ njàráàb duɓa nyɔ̧ɔ̧́ ceí. (46) Ɓwâ ŋgə́ kwa kɨ́ du mòné ya ceí, ŋgə́ a gì nɨ́ɨ́b noò lâs sə́rɨ̀kɨ́nɨ, ɗà ŋgə́ a gò njàráàb kɨ́ gùnnɨ.»
(47) «Ŋgɔ̧́ɔ̧̀ Mèèín á fɨ́tîn ɓe mvɨ́njá kùb leeré ɓárín ɗà ŋgə́ a bɨ̀tèèwò mɨ̀kúúŋ hərɨ́bí lâs lɨ u̧. (48) Ɓwâ hərɨ́b yúk nó kwe, nùb hei həréé a ɗàmhô̧ ŋgwàrí. Ŋgáb duréé ɗàá, ɗà ŋgáb a yà hərɨ́b cànɨ. Kɨ́b nyɔ̧ɔ̧́ ŋgáb a kɨ́klê cádà̧á̧. Kɨ́b ɓáŋhɨ́b, ŋgáb a lèèkî. (49) U̧nè á kwá duɓwée ye cáŋhȩ̀ ɗɔ̀bí. Dùgallɨb Mèèín kwá go kwàtɨ̀hó̧nɨ nùb ɓáŋhɨ́b mvókín nùb nyɔ̧ne ?. (50) Àm leerékɨ́ ŋgáb wa̧né. Yá ŋgáb kwá gbək kɨ́ŋnɨ́b, ŋgáb a ŋgáì nyíín.»
(51) Kí á Yésù fɔ́ ŋgáb: «Nyí óktɨ́ nɨ́ɨ́b kɨ́ lâs à?» Ŋgáb ɨ́ tà: «I̧i̧.» (52) Á ŋgə́ tana ŋgáb: «U̧nè á nɨ̀gááŋ káàtàbì lâs sei nɨ̀fuùb Ŋgɔ̧́ɔ̧̀ Mèèín no kwe du fɨ́tîn ɓe tá dúhéé kù yi kwahó̧ nɨ́ɨ́b heé ɓe nɨ́ɨ́b fìn njɔdɨ̀b noò no kwe.»
(Góòmɓwê Mk 6.1-6; Lk 4.16-30)
(53) Ɓwâ Yésù ya ga̧a̧cáŋhȩ gɨ̀gààìn kíì, ŋgə́ ɨ́ éíkî nɨ́ ɓè. (54) Ŋgə́ ɨ́ gɨ̀cù kwɨ́í ŋgə́ ya hamwú nóò no. Ŋgə́ ɨ́ yà tɔ̀ɔ̀nɨ dúú mɨ̀yú̧ú̧ ya du ɓèé no; ɗà nùb lâs ya du ɓèé ɨ́ gbɨ̀ɨ̀ŋɓà, ŋgáb ɨ́ tà: «Ŋgə́ kwace nɨ́ kúúŋ kɨ̀cáàb ɓe nyòm ndɨŋtee nɨ́ɨ́b sɨ̀sɨ̀rí rè péín ŋge ? (55) Ŋgə́ nɨ́ mwin kámɨ́ndàà sé à? Yà ŋgéé nɨ Màríyà sé à? Jâk, Yòsə̂b, Sìmôŋ ɓe Jûdə̀ nɨ́ wííb ŋgéé sé à? (56) Mȩgwi̧nɨ́b ŋgéé á hà nɨ́mè tə̧ə̧́ ye? Kúúŋ nyòm kàm ndèè ma gonace nɨ́ ŋgə́ ŋga?» (57) Kí á ya ndɨŋ ŋgáb ɨ́ dù bɨ́ ŋgə́ ə́ə̀mwá ru. Á Yésù tana ŋgáb: «Yá kùb pə́təəŋkɨ́ tɨ́kìn Mèèín á nɨ ŋgéé kwé ɓe ŋgéé gbàáŋ.» (58) Yésù ɨ́ ndɨ̀ŋɗóòcì nɨ́ nɨ́ɨ́b sɨ̀sɨ̀rí ɓè ŋgób ɓe àm ŋgáb ya du ɓe ə́ə́m ɗàwáá.